تابستان فصل محبوب دوچرخه‌سواران است؛ روزهای بلند، آسمان صاف و جاده‌هایی که انتظار ما را می‌کشند. اما همان‌قدر که ما از آفتاب لذت می‌بریم، دوچرخه‌ عزیزمان ممکن است زیر فشار گرما، گرد و غبار و خشکی هوا کمی اذیت شود.

اگر نمی‌خواهید در میانه یک مسیر لذت‌بخش، با زنجیر خشک یا لاستیکی که بی‌دلیل کم‌باد شده غافلگیر شوید، این چند نکته طلایی برای نگهداری دوچرخه در تابستان را به خاطر بسپارید. به زبان ساده: بیایید اجازه ندهیم گرما دوچرخه شما را از نفس بیندازد!
گرمای شدید، تابش مستقیم خورشید، گردوغبار، تعریق بیشتر و مسیرهای خشک می‌توانند به مرور زمان باعث کاهش عمر قطعات شوند. اگر می‌خواهید دوچرخه شما همیشه نرم، روان و ایمن کار کند، رعایت چند نکته ساده اما تخصصی در نگهداری آن ضروری است. در این مقاله با مهم‌ترین نکات نگهداری دوچرخه در تابستان آشنا می‌شوید.

چرا نگهداری دوچرخه در تابستان اهمیت بیشتری دارد؟

برخلاف تصور بسیاری از افراد، هوای خشک تابستان همیشه به نفع دوچرخه نیست. افزایش دمای محیط باعث می‌شود:
•    گریس و روان‌کننده‌ها سریع‌تر خاصیت خود را از دست بدهند.
•    گردوغبار بیشتری روی زنجیر و سیستم دنده بنشیند.
•    لاستیک‌ها فشار بیشتری را تحمل کنند.
•    قطعات پلاستیکی و لاستیکی در برابر اشعه UV آسیب ببینند.
•    سیستم ترمز سریع‌تر داغ شود.
در مورد گریس و روان‌کننده‌ها لازم به ذکر است که استفاده از جنس مرغوب و باکیفیت در طول عمر بلبرینگ و یاتاق‌ها تاثیر بسزایی دارد. بنابراین سرویس‌های دوره‌ای در تابستان باید منظم‌تر از سایر فصل‌ها انجام شوند.

1.    زنجیر را مرتب تمیز و روانکاری کنید

در تابستان، مهم‌ترین قطعه‌ای که تحت تأثیر قرار می‌گیرد، زنجیر دوچرخه است و دشمن اصلی زنجیر شما «گرد و غبار» و «خشکی» است. گردوغبار مانند سمباده عمل کرده و بین زنجیر، خودروها و طبق قرار می‌گیرد. این موضوع باعث افزایش اصطکاک و استهلاک قطعات انتقال قدرت می‌شود.
 روغن‌های WET (تر/مرطوب) که در زمستان عالی بودند، در تابستان مثل آهن‌ربا خاک را به خود جذب می‌کنند و یک «سمباده‌ مایع» می‌سازند که دنده‌های دوچرخه را می‌خورد!
- چه کار کنیم؟ از روغن‌های مخصوص Dry (خشک) استفاده کنید. این روغن‌ها گرد و غبار کمتری جذب می‌کنند. همچنین بعد از هر ۲ یا ۳ بار رکاب‌زنی طولانی، زنجیر را با یک دستمال تمیز کنید و دوباره روغن بزنید.

2.    فشار باد لاستیک‌ها را مرتب کنترل کنید

حواستان به «فشار خون» لاستیک‌ها باشد! شاید عجیب به نظر برسد، اما طبق قوانین فیزیک، هوای گرم منبسط می‌شود. این یعنی هوای داخل تیوب دوچرخه شما در گرمای ظهر تابستان، فشار بیشتری به دیواره‌های لاستیک وارد می‌کند.  اگر لاستیک را در هوای خنک صبحگاهی تا حداکثر ظرفیت باد کنید، ممکن است در اوج گرمای ظهر با خطر ترکیدن تیوب مواجه شوید. در تابستان، قبل از هر سواری فشار باد را بررسی کنید. همیشه فشار باد را ۲ تا ۳ واحد (PSI) کمتر از حداکثر ظرفیت درج شده روی دیواره لاستیک نگه دارید و در آخر در روزهای بسیار گرم از باد کردن بیش ازحد لاستیک خودداری کنید.

3.    دوچرخه را زیر نور مستقیم خورشید رها نکنید

بدنه و قطعات پلاستیکی ضد آفتاب لازم ندارند اما... اشعه UV خورشید نه تنها برای پوست ما، بلکه برای قطعات پلاستیکی، لاستیکی و حتی رنگ دوچرخه مضر است. تابش مداوم خورشید می‌تواند باعث ترد شدن و ترک خوردن واشرها، روکش سیم‌ها، زین، گریپ فرمان و لاستیک دوچرخه شود. وقتی رکاب نمی‌زنید، دوچرخه را زیر نور مستقیم آفتاب رها نکنید. یک سایبان ساده یا پارکینگ خنک و کاور دوچرخه(بهترین گزینه) عمر قطعات پلاستیکی دوچرخه شما را دوبرابر می‌کند.

4.    سیستم دنده را تمیز نگه دارید

در تابستان گردوغبار به راحتی روی خودرو عقب، طبق جلو و پولی‌های شانژمان جمع می‌شود. بدین ترتیب کاهش کیفیت تعویض دنده ، صدای اضافی، ساییدگی سریع‌تر زنجیر و کاهش عمر خودرو را منجر می شود. راهکار رفع این مشکل این است که حداقل هر دو هفته یک‌بار سیستم دنده دوچرخه خود را تمیز کنید.
برای تمیز کردن سیستم دنده، می توان از ابزار برس و فرچه مخصوص و مایع مخصوص شستشو استفاده کرد.

5.    سلامت لنت و دیسک ترمز را بررسی کنید

اگر از ترمزهای دیسکی استفاده می‌کنید، باید بدانید که در شیب‌های تند و طولانی تابستانی، دیسک‌ها به شدت داغ می‌شوند. گرمای بیش از حد می‌تواند باعث «از دست رفتن قدرت ترمز» شود. دمای بالا هنگام ترمزگیری باعث افزایش حرارت دیسک می‌شود.
 نکته ایمنی: قبل از شروع فصل، لنت‌های ترمز را چک کنید. لنت‌های فرسوده در گرما زودتر خاصیت خود را از دست می‌دهند. اگر ترمزتان هیدرولیک است، مطمئن شوید که روغن ترمز نیاز به تعویض ندارد؛ چون حباب‌های کوچک هوا در گرما منبسط شده و ترمز را اصطلاحاً «اسفنجی» و ضعیف می‌کنند. در این مواقع سیستم ترمز نیاز به هواگیری دارد.

اگر مسیرهای کوهستانی یا سرازیری رکاب می‌زنید:
•    ضخامت لنت‌ها را بررسی کنید.
•    دیسک را از نظر تاب داشتن کنترل کنید.
•    در صورت شنیدن صدای غیرعادی، سیستم ترمز را سرویس کنید.

6.    پیچ‌های دوچرخه را بازبینی کنید

لرزش‌های مسیر و انبساط ناشی از گرما ممکن است باعث شل شدن برخی پیچ‌ها نظیر کرپی فرمان، فرمان، زین ، پدال‌ها و دیسک ترمز شود. در صورت امکان از آچار ترک (Torque Wrench) برای سفت کردن پیچ‌ها طبق استاندارد کارخانه استفاده کنید.

7.    دوچرخه را بعد از هر مسیر خاکی بشویید

لازم نیست هر بار دوچرخه را کاملاً بشویید، اما پاک کردن گردوغبار اهمیت زیادی دارد.
برای این کار:
•    از دستمال مرطوب استفاده کنید.
•    گل و خاک را از دوشاخ و فریم پاک کنید.
•    روی بلبرینگ‌ها فشار مستقیم آب وارد نکنید.
•    از کارواش‌های فشار قوی استفاده نکنید.

8.    بلبرینگ‌ها را فراموش نکنید

گرما باعث رقیق شدن گریس در بلبرینگ‌ها می‌شود. اگر بعد از یک سواری طولانی در گرما، صدای «تیک تیک» یا «جیر جیر» از ناحیه رکاب یا فرمان شنیدید، احتمالاً گریس آن بخش خشک یا رقیق شده است. چک‌آپ ماهانه اتصالات و گریس‌کاری بخش‌های متحرک در تابستان، از هزینه‌های سنگین تعمیرات در پاییز جلوگیری می‌کند.
اگر احساس کردید فرمان سفت شده است؛ رکاب زدن روان نیست، چرخ‌ها آزادانه نمی‌چرخند، زمان سرویس توپی‌ها فرا رسیده است.

9.    سرویس دوره‌ای را به تعویق نیندازید

اگر هفته‌ای چند بار دوچرخه‌سواری می‌کنید، تابستان بهترین زمان برای سرویس منظم است.
به‌طور تقریبی:

اشتباهات رایج در نگهداری دوچرخه در تابستان

بسیاری از دوچرخه‌سواران بدون اینکه متوجه باشند، باعث کاهش عمر دوچرخه خود می‌شوند. این اشتباهات عبارتند از :
•    استفاده بیش از حد از روغن زنجیر
•    شستن دوچرخه با واترجت
•    پارک کردن طولانی‌مدت زیر آفتاب
•    بی‌توجهی به فشار باد لاستیک
•    سرویس نکردن سیستم دنده
•    ادامه استفاده از زنجیر فرسوده

چه محصولاتی برای نگهداری دوچرخه در تابستان لازم است؟

اگر قصد دارید همیشه دوچرخه‌ای روان و با استهلاک پایین داشته باشید، بهتر است این تجهیزات را در جعبه ابزار خود داشته باشید:
•    روغن زنجیر مخصوص هوای خشک (Dry)
•    اسپری تمیزکننده زنجیر
•    برس مخصوص شست‌وشوی سیستم دنده
•    تلمبه مجهز به گیج فشار
•    دستمال میکروفایبر
•    ابزار چندکاره دوچرخه
•    تیوب یدکی
•    وصله پنچری
•    کاور محافظ دوچرخه

در ادامه چند دسته بندی که شامل محصولات پرکاربردی هستند را به شما معرفی میکنیم: 
لوازم پنچرگیری
تلمبه دستی و پایی
لاستیک 
تیوب
آچاره چند کاره

جمع‌بندی

نگهداری از دوچرخه در تابستان سخت نیست، اما گرما و گردوغبار می‌توانند در صورت بی‌توجهی، هزینه‌های تعمیر و تعویض قطعات را افزایش دهند. فقط کمی دقت می‌خواهد. با رعایت چند اقدام ساده مانند تمیز نگه داشتن زنجیر، کنترل فشار باد لاستیک، محافظت از دوچرخه در برابر نور مستقیم خورشید و انجام سرویس‌های دوره‌ای، می‌توانید عملکرد دوچرخه را در بهترین حالت حفظ کرده و عمر قطعات را به‌طور قابل توجهی افزایش دهید.

سوالات متداول 

آیا در تابستان باید زنجیر را بیشتر روغن‌کاری کنیم؟
بله، اما با استفاده از روان‌کننده مخصوص هوای خشک و پس از تمیز کردن کامل زنجیر.
بهترین محل نگهداری دوچرخه در تابستان کجاست؟
محیطی خشک، خنک، دارای تهویه مناسب و دور از تابش مستقیم نور خورشید.
آیا گرمای زیاد به لاستیک دوچرخه آسیب می‌زند؟
بله. گرمای شدید باعث افزایش فشار داخلی لاستیک، تسریع فرسودگی و کاهش عمر لاستیک می‌شود؛ بنابراین کنترل منظم فشار باد ضروری است.
هر چند وقت یک‌بار باید دوچرخه را در تابستان سرویس کرد؟
اگر به‌صورت منظم دوچرخه‌سواری می‌کنید، بازبینی ماهانه و سرویس کامل هر ۳ تا ۶ ماه، بسته به میزان استفاده، توصیه می‌شود.